De toekomst van open design

Het openlijk delen van ontwerpen heeft de traditionele ontwerpcategorieën een nieuwe definitie gegeven: maar is het wel een echte innovatie?

De belangrijkste vraag is natuurlijk: hoe kunnen we ontwerp een kwalitatieve betekenis geven? Ik denk dat het vooral kan worden gezien als een mechanisme dat we gebruiken om onze dagelijkse omgeving op te vullen met objecten die aangepast zijn door systemen en ideologieën. Design is een esthetische taal die bij cultuur hoort. Het zijn technische en conceptuele principes die zijn aangepast aan de culturele mentaliteit en worden gecommuniceerd via instituten en professionals. Maar nog belangrijker is dat design een onderling verbonden netwerk van relaties is: van ontwerper naar fabricaat, van fabricaat naar verzender, van winkel naar klant enz.

Recentelijk is er een nieuwe ontwerprichting onze cultuur binnengedrongen die de aandacht van veel mensen heeft getrokken: een fenomeen dat we open design noemen. Hoewel dit geen recente ontwikkeling is, heeft het een kritiek punt bereikt en krijgt het veel aandacht van populaire cultuur. Open design is een maatschappelijk verankerde gewoonte waarbij informatie gemakkelijk kan worden gedeeld. Het zet vraagtekens bij concepten zoals traditioneel auteurschap, logistiek, distributiemechanismes en maatwerk van producten voor de consument. Deze concepten moeten opnieuw worden gedefinieerd om de ingewikkelde en diepe veranderingen die open design op traditionele gewoontes uitbrengt te begrijpen en om te kijken wat de implicaties van deze veranderingen zijn in onze levens.

Als we naar het vooraanstaande open design platform Thingieverse kijken, zijn het speelgoed, de verschillende gereedschappen en de fantasiebeeldjes het populairst. Ze zijn allemaal ontworpen en gecreëerd door professionals met een academische of ontwerp-gerelateerde achtergrond. De meeste producten zijn gemaakt van mechanische onderdelen en smartphone accessoires die niet voor academisch onderzoek kunnen worden gebruikt en die alleen kunnen worden tentoongesteld als een curiositeit. Gebaseerd op deze observatie is het moeilijk het fenomeen (op dit moment) te zien als iets anders dan een hobby waarbij liefhebbers bestanden van professionals downloaden en printen. Zelfs als het niet het begin is van een “nieuwe industriële revolutie”, zouden we de ware aard en eerlijkheid van de ontwerpen moeten prijzen.

Open design belooft betere resultaten die zowel praktisch als theoretisch meetbaar zijn. Misschien zorgt open design voor meer op maat gemaakte producten en voor een gedecentraliseerde productie waardoor er minder behoefte is aan voorraad en verzendingen. Misschien maken nieuwe kostenbesparende productiemethodes ervoor dat ontwerpen voor meer mensen toegankelijk worden (kun je IKEA verslaan?) en consumenten bij het proces betrekken die later opgeleide en goedgeïnformeerde bijdragers van de beweging kunnen worden. Ik geloof dat open design een krachtige drijfveer is voor een culturele paradigmaverandering die de huidige ontwerpgewoontes onvermijdelijk gaat veranderen. Open design zou op z'n minst moeten worden gezien als een aparte tak van de ontwerpboom.

Er is een duidelijk verschil tussen open design van fysieke objecten en open design van digitale technologie. Als fysieke objecten online worden gedeeld, zijn het eigenlijk handleidingen of bestanden die in 3D kunnen worden uitgeprint. De digitale ontwerper die shareware of freeware werk aanbiedt, geeft het uiteindelijke werk weg. Je zou kunnen zeggen dat het digitaal delen van objecten beter past bij het concept van open design dan het delen van fysieke objecten.

Als we naar de geschiedenis van open design van fysieke objecten kijken, is het duidelijk geen gloednieuwe richting. Voordat het mogelijk was bestanden digitaal te delen, bestond het open design van fysieke objecten al. Er werden voornamelijk vervaardigingsinstructies voor industriële machines gedeeld. Hierdoor zijn de strenge copyrightwetten ontstaan. Een goed voorbeeld hiervan is Enzo Mari’s Autoprogettazione. De handleiding voor het maken van houten meubels met gewone houten balken werd 40 jaar geleden door de beroemde Italiaanse ontwerpen bedacht. Ironisch gezien staan deze creaties niet bekend als een mijlpaal in open design maar als een designicoon van de beroemde artiest. In hoeverre moeten we deze objecten waarderen voor hun associaties met openheid? Is hun iconische waarde als object net zo belangrijk als de ideologie achter het object?

Hoewel open design levensgrote veranderingen belooft en dit ook kan waarmaken, zijn er nog geen grootschalige resultaten. Open design werkt op een alternatief economisch model, maar de ontwerpers verdienen hun geld met standaardontwerpen. Daar komt nog bij dat een grote meerderheid van de consumenten geen zin heeft om hun eigen meubels of gadgets in elkaar te zetten. Het is niet genoeg om alle instructies te krijgen. Als een onafhankelijke ontwerper van unieke handgemaakte objecten zou je kunnen denken dat ik open design niet als iets goeds zie. Maar het tegenovergestelde is waar. We moeten de beweging prijzen, maar tegelijkertijd ook bekritiseren. We moeten alle amateurs die visuele chaos creëren met halfbakken concepten en de bergen afval die hierdoor ontstaan, accepteren. Dit lijkt de enige manier om verder te gaan met open design: het niet presenteren als een intellectueel alternatief voor standaard ontwerpmodellen, maar het bestaan rechtvaardigen als een belangrijke kracht die ontwerpen in de handen van het individu kan houden.

Verlanglijstje

U moet zijn ingelogd om producten aan uw verlanglijstje toe te voegen.

Inloggen

Selecteer een ander product

Vergelijken

Producten vergelijken

U kunt niet meer dan 3 producten kopen. Verwijder een product voordat u een ander product toevoegt.